ARTENAUTA DE HONRA

RAMÓN CAAMAÑO

RAMÓN CAAMAÑO

As obras de Ramón Caamaño no Artenauta poderán verse nunha expo-proxección que terá lugar nunha fachada da Praza Castelao o sábado e o domingo en horario de 22hrs a 00:00hrs.

Ramón Caamaño, alias “Muxía” foi un fotógrafo galego (1908 -2007 Muxía) que está considerado o mellor fotógrafo do ámbito rural de Galicia.  E isto non é só pola súa calidade técnica, senón tamén polo seu interese documental desde o punto de vista histórico, sociolóxico e antropolóxico. Foi un dos primeiros fotógrafos que retratou a paisaxe, os costumes e os habitantes da Costa da Morte. A súa obra é dun realismo cabal, realizada con medios modestos, que logrou transcender o inmediato, o cotián, para alcanzar valores etnográficos.

Ramón Caamaño Bentín foi fillo único e cando tiña poucos meses o seu pai emigrou a Cuba e despois a México, dedicándose á venda de encaixes que elaboraban na casa familiar. Con oito anos de idade o seu pai envioulle un proxector de cinema e algunha película e organizaba proxeccións para os mozos de Muxía, a quen lles cobraba a entrada. Aínda que nun principio quixo ser electricista comprou á súa primeira máquina fotográfica con 16 anos, unha Brownie Kodak, e empezou a fotografar mariñeiros, campesiños, paisaxes e romarías.

En 1927 comprouse unha máquina Pathe Baby para proxectar cinema, e comezou a distribuír pola Costa da Morte películas, que el mesmo comentaba, en improvisadas salas de cinema ou ao aire libre. Nos invernos dos anos 1929, 1930 e 1931 foi a Santiago de Compostela a traballar co fotógrafo Ksado con quen aprendeu a técnica para colorear fotos con ácidos e outros aspectos técnicos.

En 1937 xa casado trasladouse a Cee, onde abriu un estudo fotográfico e exerceu como retratista ata que, mobilizado durante a Guerra Civil española, acudiu á fronte de Aragón, onde levou o seu cámara West Pocket tomando fotografías da fronte de guerra e dos soldados, e revelando as fotografías feitas polos avións de recoñecemento. As súas fotos de guerra poden considerarse como o primeiro exemplo de fotoperiodismo galego.

Ao terminar a guerra continuou traballando no seu estudo de Cee pero ampliou a súa actividade fotográfica a toda a comarca de Fisterra aínda que en maior medida a Corcubión e Muxía.

Nas súas fotografías emprega fundamentalmente o branco e negro e o tema que lle fixo máis coñecido son os retratos. É un exemplo do fotógrafo de aldea que vivía de realizar fotografías por encargo a labradores e mariñeiros que trataban a través delas de manter o vínculo cos familiares emigrados. Tamén ten series de fotografías de defuntos aos que retrataba a pedimento dos seus familiares. Case todos os seus retratos realizábaos no estudo sobre decorados ficticios de tea, aínda que tamén os facía nas propias aldeas utilizando teas que colocaba como fondos en escenarios naturais. O contraste entre eses decorados e o realismo e austeridade das fotografías orixinaba case sempre retratos formais e hieráticos, característicos neste xénero fotográfico nesta época. Outro dos seus temas preferidos foron as romarías, en especial a da Virxe da Barca en Muxía.

As súas fotos apareceron en moitas revistas e diarios, entre eles La Voz de Galicia, El Ideal Gallego, Hijos de Muxía, ABC, A Noite, Céltiga, Vida Galega e Alborada. No ano 1989 realizouse a exposición itinerante Álbum Ramón Caamaño, que repasaba a súa obra desde o ano 1924 ata 1970 e inaugurouse no Centro Cultural Caixavigo de Vigo. En 2005, expuxo no Centro Cultural Caixanova de Vigo os seus Retratos dá Costa da Morte.

En 1975 retirouse da vida profesional e da fotografía, aínda que mantivo desde 2001 a súa propia casa-museo en Muxía, onde se conservan o seu arquivo, obxectos persoais e abundante material fotográfico: cámaras, trípodes, proxectores de cinema, trofeos, etc. Tras o seu falecemento en 2007 a súa familia custodia o seu arquivo fotográfico, formado por máis de 6.000 copias fotográficas e preto de 20.000 clichés.

Fonte: http://www.cadadiaunfotografo.com/2019/02/ramon-caamano-alias-muxia.html